W przestrzeni publicznej pojęcia „wsparcie psychologiczne” i „psychoterapia” często stosowane są zamiennie, jakby oznaczały to samo. Podobne nieporozumienia dotyczą określeń „psycholog” i „psychoterapeuta”. W rzeczywistości są to pojęcia, które należy rozróżniać, ponieważ odnoszą się do różnych form pomocy i zakresów kompetencji zawodowych.
Czym zatem różni się wsparcie psychologiczne od psychoterapii? Czy każda osoba doświadczająca trudności emocjonalnych potrzebuje psychoterapii? A może w niektórych sytuacjach wystarczy konsultacja psychologiczna? Odpowiedź zależy przede wszystkim od charakteru problemu, indywidualnych potrzeb oraz celów, jakie chcemy osiągnąć dzięki profesjonalnej pomocy.
Czym jest wsparcie psychologiczne?
Wsparcie psychologiczne to forma pomocy skierowana do osób, które przeżywają trudności emocjonalne, znajdują się w sytuacji kryzysowej lub potrzebują pomocy w poradzeniu sobie z bieżącymi problemami. Jego głównym celem jest wzmocnienie zasobów psychicznych, uporządkowanie emocji i myśli oraz znalezienie sposobów radzenia sobie z trudną sytuacją.
Powodem zgłoszenia się po pomoc mogą być między innymi problemy rodzinne, rozstanie, utrata pracy, żałoba, przewlekły stres czy trudności w podejmowaniu ważnych decyzji. Nie zawsze muszą one wiązać się z zaburzeniami psychicznymi. Niekiedy są naturalną reakcją na wymagające wydarzenia życiowe, z którymi trudno poradzić sobie samodzielnie.
Podczas spotkań specjalista pomaga osobie korzystającej ze wsparcia lepiej zrozumieć własne emocje, rozpoznać potrzeby i poszukać możliwych rozwiązań. Ważnym elementem pracy jest również wzmacnianie poczucia sprawczości, rozwijanie umiejętności radzenia sobie ze stresem oraz identyfikowanie dostępnych zasobów i źródeł pomocy.
Wsparcie psychologiczne ma często charakter krótkoterminowy i koncentruje się na aktualnych trudnościach. Nie oznacza to jednak, że zawsze ogranicza się do jednego lub kilku spotkań. Czas jego trwania zależy od sytuacji danej osoby i ustalonych celów. W wielu przypadkach taka forma pomocy jest wystarczająca, aby odzyskać równowagę i lepiej poradzić sobie z problemem.
Czym jest psychoterapia?
Psychoterapia to ustrukturyzowany proces terapeutyczny, którego celem jest zmniejszenie cierpienia psychicznego, łagodzenie objawów, poprawa codziennego funkcjonowania oraz wprowadzanie trwałych zmian w sposobie myślenia, przeżywania emocji i budowania relacji.
Jest stosowana między innymi w leczeniu zaburzeń lękowych, depresyjnych i zaburzeń osobowości. Może być również pomocna w przypadku powtarzających się trudności w relacjach, problemów z regulacją emocji, utrwalonych schematów zachowania czy konsekwencji trudnych doświadczeń.
Psychoterapia nie jest jednak przeznaczona wyłącznie dla osób z rozpoznanym zaburzeniem psychicznym. Korzystają z niej także osoby, które chcą lepiej zrozumieć siebie, zmienić powtarzające się sposoby reagowania lub poprawić jakość swoich relacji.
W przeciwieństwie do pomocy skoncentrowanej przede wszystkim na bieżącym problemie psychoterapia może obejmować pogłębioną pracę nad mechanizmami podtrzymującymi trudności. Jej przebieg zależy od wybranego podejścia terapeutycznego, potrzeb pacjenta oraz ustalonych celów. Zazwyczaj wymaga regularnych spotkań i aktywnego zaangażowania obu stron.
Psychoterapia ma charakter długoterminowy. Nie istnieje jedna uniwersalna długość procesu terapeutycznego, ponieważ zależy ona między innymi od rodzaju problemu, jego nasilenia i oczekiwanych rezultatów.
Psycholog a psychoterapeuta – najważniejsze różnice
Rozróżnienie między wsparciem psychologicznym a psychoterapią wiąże się również z kwalifikacjami osób udzielających pomocy.
Psycholog to osoba, która ukończyła studia magisterskie na kierunku psychologia. W zależności od przygotowania i kompetencji może zajmować się między innymi konsultacjami psychologicznymi, diagnozą, psychoedukacją oraz udzielaniem wsparcia psychologicznego.
Psychoterapeuta to osoba przygotowana do prowadzenia psychoterapii, zazwyczaj po ukończeniu całościowego szkolenia psychoterapeutycznego lub w trakcie takiego szkolenia.